Moskova Saldırıları Kanıtladı: Orta Asya Yeni “Afganistan” Oluyor

Orta Asya hızla Afganistanlaşmaya doğru gidiyor. Tabii ki bölge Afganistan gibi karmakarışık bir görüntü vermediği için bu söylediğim abartılı bulunabilir. Bölge ülkelerinin iç güvenlik politikaları sertlik üzerine kurulu, muhaliflere göz açtırılmıyor. Yani Afganistan’da olmayan dirlik düzenlik bölge ülkelerinde var. Ama, aşırı İslamcılığın gelişmekte olduğu da bir gerçek. Her ne kadar Tacikistan, Özbekistan gibi ülkelerde aşırı İslamcı gruplar, örgütlenmeler şimdilik sessizleştirilmiş de olsa, bölgenin yavaş yavaş Afganistanlaştığı inkar edilemez.

Hem bölgeye, hem de gelişmelere ilginiz varsa, yıllar önce okuduğum, Dilip Hiro’nun o muhteşem “Betwen Marx and Muhammad“ (Marks ile Muhammed Arasında) kitabını de okumanızı öneririm. Mutlaka ama mutlaka okunmalı. Hiro, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra bir belirsizlik içinde kaldığını vurguladığı Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan ile Özbekistan’daki İslami hareketler hakkında, nasıl taban buldukları konusunda hayli yararlı bilgiler veriyor çünkü. Okuyanlar günümüzde yaşananlara, örneğin Moskova saldırılarına nasıl yaklaşacaklarını bleceklerdir.

Çünkü aşırı İslamcılık Sovyet döneminin sonlarında Orta Asya’da güçlü bir varlık göstermişti. Hem Afganistan’daki savaş sayesinde, hem de kimi Körfez ülkelerinin yayılması için teşvik etmeleri sonucu, IŞİD benzeri örgütlerin üzerinde durduğu zemin olan Selefi ideoloji, 1980’lerden bu yana Özbekistan’ın doğusunda, Tacikistan’ın bazı bölgelerinde tutunmuş durumda.

Bu arada 1990’larda küresel bir Halifelik hedefleyen, ancak bunu El Kaide ya da IŞİD’in aksine barışçıl yollarla yapmayı düşünen ulusötesi aşırı İslamcı Hizb-ut Tahrir de bölgede hızlı bir büyüme gerçekleştirmişti. Bölge hükümetlerinin bu örgütü bastırmaları hayli uzun zaman almıştı.

Tacikistan’da, 2015 yılında ordunun üst düzey bir komutanın IŞİD’e katılması da son derece çarpıcıdır. Kırgizistan’da da IŞİD’e katılımların sayısı hayli fazla olmuştur. Suriye iç savaşında bölgeden giden binlerce aşırı İslamcının yer aldığı da bir gerçektir.

Moskova saldırısını yapan IŞİD-Horasan özelinde bakıldığında, örgütün hem Irak’ta hem de Suriye’de zemin kaybettikten sonra stratejisini Orta Asya’da oluşturmaya başladığı bu saldırıları gerçekleştirmesiyle somutlaşmış oldu.

Temmuz 2021’de Güvenlik Konseyi’ne sunulan bir BM raporu vardır. Buna göre Afganistan’daki IŞİD mensuplarının sayısının “500 ila birkaç bin arasında” olduğu tahmin ediliyordu. Örgütün “İslam Devleti Horasan Vilayeti“ adıyla Orta Asya’daki varlığı ise 2015’ten beri belgelenmiş durumda. BM, Afgan Talibanı’nın 2021 ortalarında iktidara geri dönmesinin IŞİD’in, kapasitesini azaltmasa da, Afganistan’daki eylem alanını daralttığını, IŞİD-Horasan’ın o zamandan beri Orta Asya ülkelerinde yeniden üsler kurduğunu da belirledi.

Manzara bölgenin Afganistanlaşmaya hızla gittiğini gösteriyor. Tek bir engel var bunun için. O da bölge halkının büyük bir kısmının yabancı, aşırılık yanlısı ideolojilere düşmanca yaklaşması.

Yoksa, ülkemizi de kapsayacak bir biçimde Orta Asya kaynaklı bir İslamcı şiddetle karşı karşıya kalabiliriz.

Ha bu arada…2017’de yılbaşı gecesi Reina gece kulübüne saldırıp 39 kişiyi öldüren Abdulkadir Masharipov’un bir Özbek islamcı olduğunu da hatırlatırım.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
baymavi
bahsegel
betonred
betmatik
betlike
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
betkom
betine
bet
betebet
nakitbahis
mrbahis
mostbet
mobilbahis
milosbet
meritking
milanobet
matbet
markajbet
matadorbet
lordbahis
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
elexbet
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Betmarino
Maltcasino
Noktabet
Pokerklas
Klasbahis
Betingo
Avrupabet
Betcio
Pashagaming
Pusulabet
Betexper
Betsmove
Slotbar
Betnano
Galabet
Betexper
Cratossporting
Dumanbet
Elexbet
Favorislot
Gebze Escort
pendik escort
betturkey