Mesudiye’de 15 bin hayvan kapasiteli mera projesine kritik bilirkişi raporu: ‘ÇED kararı mevzuata uygun değil’

Ordu’nun Mesudiye ilçesine bağlı Güzle Mahallesi’nde kurulması planlanan Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Sanayi Bölgesi, Et Entegre Tesisi ve Biyogaz Tesisi projesine ilişkin yargı sürecinde önemli bir gelişme yaşandı. Proje için verilen 3 Nisan 2026 tarihli “ÇED Olumlu” kararının iptali istemiyle açılan davada bilirkişi raporu mahkemeye sunuldu.

Ordu İdare Mahkemesi’nin 2026/446 esas numaralı dosyası kapsamında görevlendirilen yedi kişilik bilirkişi heyeti; projeyi ulaşım, çevre, hidroloji, jeoloji, harita mühendisliği, ziraat ile flora ve fauna başlıklarında inceledi. Heyet, yaptığı teknik değerlendirmeler sonucunda “ÇED Olumlu” kararının ilgili kanun ve yönetmeliklere uygun olmadığı kanaatine vardı. Bilirkişi raporu mahkeme açısından önemli bir değerlendirme niteliği taşısa da davaya ilişkin nihai kararı Ordu İdare Mahkemesi verecek.

MERA İHTİYACI KARŞILANMIYOR

Bilirkişi raporunda, Güzle Mahallesi’ndeki 425 ada 1 parselin mahalleye tahsis edilmiş tek mera parseli olduğu ve mevcut hayvan sayısı dikkate alındığında bölgede ihtiyaç fazlası başka bir mera bulunmadığı belirtildi.

İlk projede 125 hektar olarak belirlenen alanın 72,55 hektara düşürülmesinin, bölgedeki kaba yem açığını ve mera ihtiyacını ortadan kaldırmayacağı değerlendirmesinde bulunuldu. Raporda, yem bitkisi desteği ve mera ıslahı gibi taahhütlerin olumlu görünmekle birlikte projenin inşaat ve işletme döneminde doğuracağı etkilerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

ATIK SU VE KOKU PLANI YETERSİZ BULUNDU

Çevre mühendisliği değerlendirmesinde, atık su arıtma tesisinin genel kapasitesinin belirtilmesine karşın ayrıntılı projesinin sunulmadığı, atık suyun niteliğinin ve uygulanacak arıtma yöntemlerinin yeterince açıklanmadığı bildirildi.

Arıtılmış suyun hangi alıcı ortama, hangi standartlar çerçevesinde verileceğine ilişkin açık bilgi bulunmadığı belirtilirken, biyogaz tesisinde oluşabilecek kokunun nasıl toplanacağı, arıtılacağı ve izleneceğine ilişkin teknik yöntemlerin de yeterince ortaya konulmadığı ifade edildi.

Raporda ayrıca iki günü aşan arızalar için alternatif atık yönetim planının bulunmadığı, yangın, patlama, gaz kaçağı ve sızıntı gibi olası durumlara yönelik acil müdahale düzenlemelerinin ayrıntılandırılmadığı kaydedildi.

SU KAYNAKLARI İÇİN UYARI

Heyet, proje sahasındaki jeolojik ve jeoteknik araştırmaların genel olarak yeterli olduğunu ancak hidrojeolojik incelemelerin aynı ölçüde yeterli olmadığını belirledi.

Proje çevresindeki dereler, çeşmeler ve hayvanların su ihtiyacını karşılayan kaynakların korunmasının önemine dikkat çekilen raporda, Melet Irmağı’ndan alınması planlanan suya ilişkin DSİ ile imzalanmış bir protokolün ÇED dosyasında bulunmadığı belirtildi.

Uzun dönemli yağış, yoğun kar örtüsü ve kurak dönemlerde Melet Irmağı’nın debisinde yaşanabilecek değişikliklerin yeterince değerlendirilmediği; drenaj ve kuşaklama kanallarına ilişkin açıklamaların ise büyük ölçüde taahhüt düzeyinde kaldığı ifade edildi.

MEVCUT YOL İKİ TIR’IN GEÇİŞİNE UYGUN DEĞİL

Ulaşım incelemesinde, proje alanına giden mevcut yolun yaklaşık 4-4,5 metre genişliğinde ve stabilize kaplamalı olduğu tespit edildi. Yolun iki TIR’ın, kamyonun ya da iş makinesinin aynı anda karşılıklı geçmesine uygun olmadığı belirtildi.

Keşif sırasında bir TIR ya da kamyonun karşı yönden gelen kamyonet nedeniyle geçiş yapamadığı ve beklemek zorunda kaldığı kaydedildi. Artacak ağır taşıt trafiği nedeniyle yolun genişletilmesi, ardından asfalt veya betonla kaplanması gerektiği değerlendirildi.

KORUMA ALTINDAKİ TÜRLER ÇED LİSTESİNDE YOK

Flora ve fauna değerlendirmesinde, ÇED raporundaki saha çalışmalarının büyük ölçüde literatür verilerine dayandığı ve alanın biyolojik çeşitliliğini temsil edecek uzun süreli arazi incelemelerinin yapılmadığı belirtildi.

Bilirkişilerin keşif sırasında tespit ettiği Dactylorhiza ve Gladiolus türlerinin ÇED raporundaki flora listesinde yer almadığı, bu türlerin Bern Sözleşmesi kapsamındaki koruma düzenlemelerinde bulunduğu kaydedildi. Projenin mera ekosisteminde habitat kaybına ve doğal yaşam alanlarının parçalanmasına neden olacağı değerlendirmesine yer verildi.

GÖZLER MAHKEMEDE

Rapor, 21 Temmuz 2026 tarihinde yedi kişilik teknik bilirkişi heyeti tarafından imzalanarak Ordu İdare Mahkemesi’ne sunuldu. Mahkeme, bilirkişi raporu ile tarafların beyanlarını değerlendirerek “ÇED Olumlu” kararının iptal edilip edilmeyeceğine karar verecek.